Rất khó để biết lắng nghe. Quả thực, có rất ít người thật sự biết lắng nghe.
Khi tâm trí bị ký ức điều kiện hóa1, nó chỉ có thể lặp lại những gì đã được tích lũy trong quá khứ.
Nếu muốn biết cách lắng nghe, nếu muốn học cách lắng nghe để khám phá điều mới mẻ, chúng ta phải biết sống trọn vẹn trong từng khoảnh khắc.
Samael Aun Weor
Trên thế giới có rất nhiều diễn giả khiến người khác thán phục vì tài hùng biện của mình. Thế nhưng, người thực sự biết lắng nghe thì lại rất hiếm.
Rất khó để biết cách lắng nghe. Quả thực, rất ít người biết cách thực sự lắng nghe.
Khi một người thầy hay một diễn giả đang nói, người nghe dường như rất chăm chú, như thể đang theo dõi từng lời của họ. Ai cũng tạo cảm giác rằng mình đang lắng nghe, rằng mình đang tỉnh giác; nhưng sâu thẳm trong tâm lý mỗi người đều có một "người thư ký" đang âm thầm diễn giải từng lời của diễn giả.
Người thư ký ấy chính là cái tôi, "bản thân tôi". Công việc của nó là bóp méo và xuyên tạc lời nói của diễn giả.
Cái tôi diễn giải mọi điều qua lăng kính của định kiến, thành kiến, sợ hãi, kiêu ngạo, lo âu, những ý tưởng, ký ức của chính nó, v.v.
Học sinh và mọi người trong trường không thực sự lắng nghe người đang nói; họ chỉ lắng nghe chính mình, lắng nghe cái tôi xảo quyệt mà họ hết mực yêu quý — cái tôi không muốn chấp nhận sự thật, không muốn đối diện với bản chất thực sự của vấn đề.
Chỉ khi tỉnh giác như đang ở trong một hoàn cảnh hoàn toàn mới, với tâm trí tự do, không bị quá khứ đè nặng và luôn sẵn sàng đón nhận những tư tưởng mới, chúng ta mới có thể thực sự lắng nghe mà không bị gã thư ký tồi tệ là cái tôi, "bản thân tôi", can thiệp.
Khi tâm trí bị điều kiện hóa bởi ký ức, nó chỉ lặp lại những gì đã tích lũy trong quá khứ.
Một tâm trí bị điều kiện hóa bởi vô số trải nghiệm của những "ngày hôm qua" chỉ có thể nhìn hiện tại qua lăng kính mờ của quá khứ.
Nếu muốn biết cách lắng nghe, nếu muốn học cách lắng nghe để khám phá điều mới mẻ, chúng ta phải biết sống trọn vẹn trong từng khoảnh khắc.
Chúng ta phải sống trọn vẹn trong từng khoảnh khắc, không vướng bận quá khứ cũng không tính toán cho tương lai. Điều này vô cùng cấp thiết.
Sự thật là một ẩn số hiện hữu trong từng khoảnh khắc. Tâm ta phải luôn tỉnh giác, chú ý trọn vẹn, thoát khỏi mọi định kiến và thành kiến để thực sự sẵn sàng tiếp nhận điều mới.
Thầy cô trong nhà trường cần dạy cho học sinh hiểu ý nghĩa sâu xa của việc biết lắng nghe.
Chúng ta cần học cách sống khôn ngoan, rèn luyện các giác quan, trau dồi cách ứng xử, tư duy và cảm xúc của mình.
Dù có học vấn uyên bác đến đâu cũng vô ích nếu chúng ta không biết cách lắng nghe, nếu không thể khám phá điều mới mẻ trong từng khoảnh khắc.
Chúng ta cần rèn luyện sự chú tâm, trau dồi cách cư xử và hoàn thiện toàn bộ con người mình.
Muốn trở nên khôn ngoan, trước hết phải biết cách lắng nghe.
Những người có tâm trí thô thiển, lỗ mãng, suy đồi và thoái hóa thì không bao giờ biết cách lắng nghe; họ cũng không bao giờ biết cách khám phá điều mới mẻ. Họ nhìn mọi sự việc qua một lăng kính sai lạc. Họ chỉ nghe theo những lời diễn giải ngớ ngẩn của gã thư ký quỷ quái mang tên cái tôi, "bản thân tôi".
Hoàn thiện bản thân là một công việc vô cùng khó khăn. Công việc ấy đòi hỏi sự chú tâm tuyệt đối. Một người có thể rất tinh tế trong thời trang, quần áo, vườn tược, xe cộ và bạn bè, nhưng nội tâm vẫn hết sức thô thiển, lỗ mãng và thô tục.
Ai biết cách sống trọn vẹn trong từng khoảnh khắc thì thực sự đang bước đi trên con đường hoàn thiện bản thân.
Ai có một tâm trí cởi mở, tự nhiên, toàn vẹn và tỉnh giác thì người đó đang bước trên con đường hoàn thiện bản thân.
Người biết mở lòng đón nhận mọi điều mới mẻ, buông bỏ gánh nặng của quá khứ cùng mọi định kiến, thành kiến, ghen tị, cuồng tín, v.v., là người đang vững bước trên con đường hoàn thiện bản thân.
Một tâm trí thoái hóa luôn bị giam cầm trong quá khứ, trong thành kiến, định kiến, kiêu ngạo, tự ái, v.v.
Tâm trí thoái hóa không biết cách đón nhận điều mới, không biết cách lắng nghe, và luôn bị điều kiện hóa bởi lòng tự ái.
Những người cuồng tín theo chủ nghĩa duy vật không chấp nhận điều mới. Do lòng tự ái, họ không thừa nhận hoặc không nhận ra đặc tính thứ tư của vạn vật là chiều không gian thứ tư. Họ quá yêu bản thân, bám chấp vào những học thuyết duy vật của mình. Khi chúng ta đưa ra những bằng chứng hiển nhiên, khi chỉ ra những điểm mâu thuẫn trong lập luận của họ, họ thường nhìn đồng hồ, viện một cái cớ rồi bỏ đi. 2
Đó là những tâm trí đã thoái hóa, già cỗi; chúng không biết cách lắng nghe, không biết khám phá điều mới và không chấp nhận hiện thực vì bị giam hãm trong lòng tự ái. Đó là những tâm trí quá yêu bản thân, không biết trau dồi văn hóa; những tâm trí thô thiển, cục cằn, chỉ biết lắng nghe cái tôi yêu quý của mình.
Giáo dục Gnosis cơ bản dạy con người biết cách lắng nghe và biết cách sống khôn ngoan.
Các thầy cô ở trường phổ thông, cùng các giảng viên ở trường cao đẳng và đại học, cần dạy cho học sinh con đường chân chính để hoàn thiện bản thân.
Dành mười đến mười lăm năm đèn sách cũng vô ích nếu, khi rời ghế nhà trường, chúng ta vẫn là những con người thô thiển trong tư duy, cảm xúc và cách sống của mình.
Chúng ta cần khẩn thiết xây dựng một phương pháp giáo dục nền tảng, vì các thế hệ mới mở đầu cho một kỷ nguyên mới.
Đã đến lúc thay đổi triệt để; giờ phút của cuộc chuyển hóa tâm thức đã điểm.
Quá khứ là quá khứ và đã đơm hoa kết trái. Chúng ta cần thấu hiểu ý nghĩa sâu xa của thời đại mình đang sống.
– Samael Aun Weor, Giáo dục nền tảng
Chiếc bát của Đức Phật
Có những người vô cùng tự mãn; họ không muốn lắng nghe vì trong tâm họ không còn lấy một khoảng trống nào cho lời nói của người khác. Họ quá tin vào chính mình. Tâm trí họ chất đầy sự tự phụ, kiêu ngạo, háo danh và vô số lý thuyết. Vì thế, lời nói của người khác không còn chỗ để đi vào. Nếu tâm họ đã đầy ắp lòng kiêu ngạo thì còn chỗ nào cho lời của người khác nữa?
Chúng ta phải ngửa chiếc bát của Đức Phật để đón nhận Ngôi Lời Kitô. Thế nhưng, thay vì làm vậy, con người lại úp chiếc bát xuống.
Trước hết, chúng ta cần nhận ra sự trống rỗng và khốn khổ nội tâm của mình, để trong chiếc bát, cái nồi, cái bình ấy có một khoảng trống — một khoảng trống để đón nhận Ngôi Lời.
Nhưng chừng nào tâm ta còn đầy lòng tự phụ, thì làm sao Ngôi Lời có thể đi vào được? Nói cách khác, làm sao chúng ta có thể học cách lắng nghe theo phương diện tâm lý? Bởi biết lắng nghe theo lôgic, hay nói đúng hơn là biết lắng nghe bằng giác quan, thì tương đối dễ; còn biết cách lắng nghe theo phương diện tâm lý mới thực sự là điều khó khăn.
Bạn phải mở lòng để đón nhận, như chiếc bát của Đức Phật luôn ngửa lên.
– Samael Aun Weor, “Cần phải học cách lắng nghe”
Chú thích
- Điều kiện hóa là những phản xạ tâm lý diễn ra theo thói quen một cách vô thức; xem thêm: https://gnosisvn.org/2021/06/26/dieu-kien-hoa-co-dien/ ↩︎
- Chiều thứ tư của không gian: Trong các tác phẩm của Samael Aun Weor, khái niệm này chỉ chiều không gian ẩn, nơi vật thể có thể chuyển sang trạng thái Jinn; xem thêm: https://gnosisvn.org/2017/01/20/trang-thai-jinn/ ↩︎
Gửi phản hồi