Mặt khuất mà chúng ta chưa biết thường ẩn rất sâu bên trong. Nhưng chúng ta cần khám phá nó, và chỉ có thể làm được điều đó bằng cách chiếu ánh sáng của tâm thức vào phần ẩn khuất ấy.
Samael Aun Weor
Bên trong mỗi chúng ta có một phần ẩn khuất của cái tôi mà thông thường, chúng ta không bao giờ nhìn thấy được. Giống như Mặt Trăng có hai mặt, một mặt lộ ra và một mặt khuất, chúng ta cũng mang trong mình một mặt khuất mà bản thân không thể nhìn thấy. Trước hết, tôi muốn các bạn hiểu rằng bên trong chúng ta có một Mặt Trăng tâm lý, cũng như bên ngoài có Mặt Trăng vật lý soi sáng cho chúng ta. Chúng ta mang Mặt Trăng tâm lý ấy ở rất sâu bên trong mình. Đó chính là cái tôi, cái “bản thân tôi”, cái “chính tôi”.
Mặt lộ ra thì ai cũng có thể nhìn thấy, chỉ cần chú ý một chút. Nhưng Mặt Trăng tâm lý trong ta còn có một mặt khuất mà mắt thường không thể nhìn thấy được. Thật không may, tâm thức của chúng ta chưa soi sáng được phần ẩn khuất ấy. Trên thực tế, chúng ta chỉ sống trong một vùng rất nhỏ của tâm thức. Chúng ta đã tự vẽ nên một bức chân dung về chính mình, nhưng bức chân dung ấy không phản ánh toàn bộ con người chúng ta.
Khi chúng ta có thể dùng tia sáng của tâm thức soi thấu mặt vô hình ấy, tức khía cạnh mà chúng ta chưa từng nhìn thấy, phần ẩn khuất bên trong mình, thì [chúng ta sẽ nhận ra rằng] còn biết bao điều chúng ta chưa biết về chính mình.
Mặt khuất mà chúng ta chưa biết thường ẩn rất sâu bên trong. Nhưng chúng ta cần khám phá nó, và chỉ có thể làm được điều đó bằng cách chiếu ánh sáng của tâm thức vào phần ẩn khuất ấy.
Mặt khuất này vô cùng quan trọng, bởi chính nơi đó chứa đựng nguyên nhân của mọi lỗi lầm, vô số phản ứng máy móc, những ác cảm máy móc, những tính toán nhỏ nhen của chúng ta, v.v. Chừng nào chúng ta chưa dùng tia sáng của tâm thức soi sáng được mặt khuất ấy, thì rõ ràng là chúng ta vẫn sẽ có những mối quan hệ rất tồi tệ, không chỉ với chính mình mà còn với những người khác.
Khi dùng tia sáng của tâm thức soi sáng mặt khuất của Mặt Trăng tâm lý trong mình, chúng ta sẽ nhận ra những lỗi lầm của bản thân và từ đó biết cách nhìn nhận người khác một cách đúng đắn. Tuy nhiên, chừng nào chúng ta chưa soi sáng được mặt khuất ấy bằng tâm thức, chúng ta vẫn sẽ mắc sai lầm là phóng chiếu nó lên những người xung quanh. Đây là một vấn đề vô cùng nghiêm trọng.
Chúng ta phóng chiếu lên người khác tất cả những khiếm khuyết tâm lý của chính mình. Nếu chúng ta nhỏ nhen, chúng ta sẽ thấy ai cũng nhỏ nhen. Nếu lòng đầy hận thù, chúng ta sẽ nhìn mọi người như thể họ cũng đầy hận thù. Nếu chúng ta đố kỵ, chúng ta sẽ tin rằng người khác cũng đố kỵ. Nếu chúng ta hung bạo mà không biết thấu hiểu sự hung bạo của người khác, chúng ta sẽ cho rằng chỉ có mình đúng, còn tất cả những người khác đều sai.
Khi chúng ta cảm thấy ác cảm với một người nào đó, rõ ràng là mấu chốt của vấn đề nằm ngay ở đó. Một khiếm khuyết mà chúng ta mang trong mình đang bộc lộ, và chúng ta đang phóng chiếu nó lên chính người ấy. Tại sao người này hay người kia lại khiến chúng ta cảm thấy ác cảm? Tại sao chúng ta lại nhìn thấy ở một người nào đó một khiếm khuyết khiến mình khó chịu đến thế? Dù điều này nghe có vẻ khó tin, dù chúng ta không muốn thừa nhận, thậm chí ra sức phủ nhận, thì sự thật vẫn là chúng ta cũng mang khiếm khuyết ấy trong mình và đang phóng chiếu nó lên người khác.
Một khi đã hiểu rõ điều này, chúng ta sẽ quyết tâm làm tan rã yếu tố mà mình vừa khám phá ra. Và nếu chúng ta nhìn thấy ở người khác một khiếm khuyết nào đó, thì chắc chắn trong mặt khuất của chính mình, nơi chúng ta chưa thể nhìn thấy, cũng có khiếm khuyết ấy.
Thật đáng tiếc, chúng ta thường có những mối quan hệ rất tồi tệ với người khác. Không may thay, vì không biết cách xây dựng mối quan hệ đúng đắn với chính mình, nên chúng ta cũng không biết cách xây dựng mối quan hệ đúng đắn với người khác. Nếu biết cách liên hệ đúng đắn với chính mình, chúng ta cũng sẽ biết cách liên hệ với người khác. Điều này là hiển nhiên. Càng tiến bộ trong công việc này, chúng ta càng nhận ra mình đã đi sai đường trong cuộc sống đến mức nào.
Có một người phàn nàn rằng người khác thiếu cẩn thận, trong khi anh ta cho rằng mình rất cẩn thận. Anh ta tin rằng người khác làm việc không tốt là do họ thiếu cẩn thận, còn bản thân anh ta thì luôn cẩn thận. Vì thế, anh ta bực bội với một người nào đó chỉ vì cho rằng người ấy không cẩn thận.
Nếu quan sát bản thân một cách kỹ lưỡng, anh ta sẽ nhận ra rằng chính mình cũng không phải là người cẩn thận. Khiếm khuyết mà anh ta nhìn thấy ở người khác lại có rất nhiều trong phần ẩn khuất của chính anh ta. Rất có thể, và thực tế đúng là như vậy, người luôn tin rằng mình rất cẩn thận lại không cẩn thận như mình tưởng. Bên trong họ có những điều hết sức hỗn loạn mà chính họ không hề hay biết, không chịu thừa nhận, không tin là có, thậm chí còn không thể hiểu được.
Khám phá những khía cạnh chưa biết của bản thân là một việc vô cùng đáng làm. Khi một người thực sự dùng ánh sáng của tâm thức soi sáng những khía cạnh ẩn khuất ấy trong mình, họ sẽ thay đổi hoàn toàn.
Chẳng hạn, khi một người nhận ra rằng mình là người hung bạo, họ sẽ học được cách khoan thứ cho sự hung bạo của người khác. Họ sẽ tự nhủ: “Bản thân mình cũng hung bạo, vậy tại sao mình lại chỉ trích người kia vì sự hung bạo, trong khi chính mình cũng như vậy?” Khi một người thực sự nhận ra rằng mình cũng có những điều bất công, rằng bên trong mình vẫn còn sự bất công, họ sẽ học được cách khoan thứ cho sự bất công của người khác.
Trong Gnosis, chúng ta được dạy rằng phải học cách vui vẻ đón nhận những biểu hiện khó chịu của đồng loại. Nhưng làm sao chúng ta có thể thực sự vui vẻ đón nhận những biểu hiện khó chịu của người khác, nếu ngay cả những biểu hiện khó chịu của chính mình, chúng ta cũng không thể chấp nhận, thậm chí còn không nhận ra? Để nhận ra chúng, chúng ta phải chiếu ánh sáng của tâm thức vào mặt khuất bên trong mình. Rõ ràng là trong mặt khuất mà chúng ta chưa nhìn thấy ấy, có những biểu hiện khó chịu mà chính chúng ta mang trong mình, nhưng lại phóng chiếu lên người khác. Vì vậy, khi nhận ra những biểu hiện khó chịu của bản thân, chúng ta sẽ học được cách khoan thứ cho những biểu hiện khó chịu của đồng loại.
Rõ ràng là để kết tinh được Đấng Kitô Vũ trụ trong chính mình, chúng ta nhất thiết phải học cách vui vẻ đón nhận những biểu hiện khó chịu của người khác. Khi làm được điều đó, chúng ta sẽ dần dần kết tinh được Chúa Toàn Thiện bên trong mình. Vì vậy, chúng ta cần hiểu rằng Chúa Toàn Thiện chỉ có thể kết tinh trong chúng ta thông qua sự Phủ Định Thiêng Liêng.
Bên trong chúng ta có ba lực lượng vô cùng quan trọng: thứ nhất là Khẳng Định Thiêng Liêng, thứ hai là Phủ ĐịnhThiêng Liêng, và thứ ba là Hòa Hợp Thiêng Liêng.
Chẳng hạn, để kết tinh Hòa Hợp Thiêng Liêng, tức lực lượng thứ ba, lực lượng của Đức Thánh Linh, lực lượng trung tính, chúng ta cần chuyển hóa năng lượng sáng tạo. Cuối cùng, sức mạnh kỳ diệu này sẽ kết tinh trong các cơ thể hiện sinh cao cấp của Bản thể. Để kết tinh lực lượng thứ hai trong chính mình, tức sức mạnh của Chúa Toàn Thiện, Đấng Phước Lành, Đấng Kitô của chúng ta, nhất thiết chúng ta phải học cách vui vẻ đón nhận những biểu hiện khó chịu của đồng loại. Và để kết tinh lực lượng thứ nhất trong mình, tức lực lượng của Đức Chúa Cha, Khẳng Định Thiêng Liêng, chúng ta cần biết cách vâng lời Đức Cha, ở dưới đất cũng như trên trời.
Mặt Trời Tuyệt Đối Thiêng Liêng, nguồn gốc của mọi sự sống, muốn kết tinh trong mỗi chúng ta ba lực lượng cơ bản của tự nhiên và vũ trụ, đó là: Khẳng Định Thiêng Liêng, Phủ Định Thiêng Liêng và Hòa Hợp Thiêng Liêng.
Trở lại với vấn đề Phủ Định Thiêng Liêng, tức Đấng Kitô, chúng ta cần biết chối bỏ chính mình. Tôi nhắc lại, chúng ta cần học cách vui vẻ đón nhận những biểu hiện khó chịu của đồng loại. Nhưng làm sao chúng ta có thể vui vẻ đón nhận những biểu hiện khó chịu của người khác, nếu trước hết chúng ta còn chưa nhận ra những biểu hiện khó chịu của chính mình?
Nếu chúng ta đầy lòng đố kỵ, nhưng nhận ra rằng mình có khiếm khuyết ấy, rằng nó nằm trong mặt khuất của Mặt Trăng tâm lý bên trong mình, thì chúng ta sẽ học được cách khoan thứ cho những biểu hiện khó chịu của lòng đố kỵ ở người khác.
Nếu chúng ta đầy lòng kiêu ngạo, nhưng biết rằng mình có khiếm khuyết ấy, nếu chúng ta nhận ra mình là người kiêu căng, ngạo mạn, thì chúng ta sẽ học được cách nhìn những người kiêu ngạo với sự thấu hiểu nhiều hơn. Chúng ta sẽ không còn dám chỉ trích họ nữa, bởi chúng ta biết rằng chính mình cũng mang khiếm khuyết ấy bên trong.
Nếu một người luôn cho rằng mình trung thực, tin rằng bản thân không bao giờ có thể nói dối, mà đột nhiên có ai đó gọi họ là kẻ nói dối, thì chắc chắn họ sẽ cảm thấy bị xúc phạm. Nhưng nếu người ấy thừa nhận rằng trong mặt khuất của Mặt Trăng tâm lý bên trong mình, sự dối trá vẫn âm thầm có ở đó một cách vô thức, trong phần mà họ chưa từng nhìn thấy, phần ẩn khuất của chính mình, thì họ sẽ không còn cảm thấy bị xúc phạm khi bị gọi là kẻ nói dối. Họ sẽ biết cách khoan thứ cho người khác.
Nhiều người cho rằng mình rất phóng khoáng và công bằng. Thế nhưng, nếu đột nhiên có ai đó nói rằng họ không phóng khoáng và cũng chẳng công bằng như họ vẫn nghĩ, họ có thể cảm thấy khó chịu, bởi họ luôn tin rằng mình là người phóng khoáng và công bằng. Nhưng nếu trước đó, họ đã học cách dùng ánh sáng của tâm thức soi sáng mặt khuất bên trong mình, phần ẩn khuất mà họ chưa từng nhìn thấy, thì họ sẽ trực tiếp nhận ra rằng bản thân không phóng khoáng hay công bằng như mình tưởng. Họ sẽ thấy rằng sâu bên trong mình vẫn còn sự bất công, tính thiếu khoan dung, v.v. Khi ấy, nếu có ai muốn dùng những điều này để xúc phạm họ, họ sẽ không còn cảm thấy khó chịu nữa, bởi họ biết rằng những gì mình đang nghe chính là sự thật.
Vì vậy, việc nhìn thấy mặt khuất của chính mình là vô cùng quan trọng. Đó là phần mà chúng ta chưa từng nhìn thấy, nơi ẩn chứa thói phê bình và chỉ trích. Bên trong chúng ta có điều gì đó luôn phê bình, có điều gì đó luôn chỉ trích. Trong phần ẩn khuất của mình, chúng ta mang thói phê bình và chỉ trích người khác. Tại sao chúng ta lại phê bình người khác? Tại sao chúng ta chỉ trích họ? Rốt cuộc, chúng ta đang chỉ trích điều gì ở người khác? Đó là khiếm khuyết nào? Hãy thành thật với chính mình. Hãy nhìn sâu vào bên trong, tự khám phá bản thân, dùng ánh sáng của tâm thức soi sáng phần ẩn khuất trong tâm lý mà chúng ta chưa từng nhìn thấy. Khi ấy, chúng ta sẽ nhận ra rằng sâu thẳm bên trong mình cũng có chính những khiếm khuyết mà chúng ta đang chỉ trích ở người khác. Một khi nhận ra điều đó, chúng ta sẽ ngừng chỉ trích. Thói phê bình và chỉ trích bắt nguồn chính từ sự thiếu thấu hiểu. Chúng ta đang phê phán điều gì ở người khác? Chúng ta đang chỉ trích điều gì ở họ? Đúng vậy, chính những khiếm khuyết của bản thân là điều chúng ta đang chỉ trích, bởi chúng ta đã phóng chiếu chúng lên người khác.
Thật đáng buồn khi biết rằng chúng ta phóng chiếu những khiếm khuyết tâm lý của chính mình lên người khác. Thật đáng buồn khi nhận ra rằng chúng ta nhìn người khác như nhìn chính bản thân mình, rằng những gì chúng ta thấy ở họ lại chính là những điều có trong con người mình. Đây là điều chúng ta cần phải hiểu. Tất cả chúng ta đều có xu hướng tin rằng mình hoàn hảo. Chúng ta chưa bao giờ nghĩ đến việc phải nhìn sang phía bên kia của Mặt Trăng, tức mặt khuất của Mặt Trăng tâm lý trong mình, phần mà chúng ta chưa từng nhìn thấy.
Đã đến lúc chúng ta phải nghiêm túc khám phá bản thân để thực sự hiểu rõ chính mình. Khi một người thực sự dùng ánh sáng của tâm thức soi sáng mặt khuất bên trong mình, phần mà trước đây họ chưa từng nhìn thấy, họ sẽ kinh hoàng khi phát hiện ra những yếu tố tâm lý mà trước đó, họ không đời nào chấp nhận rằng mình có. Đó là những yếu tố mà họ sẽ lập tức phủ nhận, những yếu tố mà họ vẫn luôn tin rằng không hề có trong bản thân mình.
Chẳng hạn, nếu một người trung thực bị gọi là kẻ trộm cướp, họ sẽ cảm thấy bị xúc phạm. Nhưng tại sao một người thực sự trung thực lại cảm thấy bị xúc phạm khi bị gọi như vậy? Cái tôi lập tức cho rằng đó là vì người ấy đã bị phán xét sai. Thậm chí, người bị xúc phạm có thể dùng đến bạo lực để chứng minh mình vô tội. Thế nhưng, chính việc một người tự cho mình là trung thực lại cảm thấy bị xúc phạm khi bị gọi là kẻ trộm cướp đã cho thấy rằng người ấy không thực sự trung thực. Mấu chốt của vấn đề nằm ngay ở đó.
Nếu người ấy thực sự trung thực, họ đã không cảm thấy bị xúc phạm khi bị gọi là kẻ trộm cướp. Nếu cảm thấy bị xúc phạm, thì người ấy không thực sự trung thực. Nếu người ấy biết dùng ánh sáng của tâm thức soi sáng phần ẩn khuất bên trong mình, tức mặt khuất của Mặt Trăng tâm lý mà bản thân chưa từng nhìn thấy, họ sẽ kinh hoàng khi phát hiện ra một điều mà mình không muốn thừa nhận: bên trong họ có những cái tôi trộm cướp. Thật kinh khủng! Không thể nào! Nhưng sự thật đúng là như vậy. Bên trong chúng ta có những yếu tố mà bản thân không mảy may nghi ngờ. Chúng ta phủ nhận chúng, không đời nào chịu thừa nhận chúng, và chỉ nghĩ đến chúng thôi cũng khiến chúng ta kinh hoàng. Thế nhưng, chúng vẫn nằm sâu bên trong chúng ta. Thật kinh khủng, nhưng đó là sự thật!
Chính bản thân tôi, khi đang nỗ lực làm tan rã cái tôi trong thế giới của căn nguyên tự nhiên, đã vô cùng kinh ngạc. Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng bên trong mình lại có những cái tôi trộm cướp, vậy mà tôi đã tìm thấy cả một đội quân những cái tôi như thế. “Không thể nào!”, tôi tự nhủ. “Ta chưa bao giờ trộm cắp của ai, dù chỉ một đồng xu. Làm sao bên trong ta lại có những cái tôi trộm cướp được?” Thế nhưng, dù tôi có cho rằng điều đó là không thể, dù tôi có phủ nhận chúng đến đâu, thì chúng vẫn ở đó. Dù tôi muốn hay không, chúng vẫn ở đó.
Để tôi nói rõ hơn: trong cuộc sống hằng ngày, nếu có ai đặt ngay tại đây cả một kho vàng ròng, tôi cũng sẽ không lấy dù chỉ một đồng. Mặc dù người ta có câu: “Trước một rương của cải để mở, ngay cả người chính trực nhất cũng có thể phạm tội.” Nhưng tôi chắc chắn rằng mình sẽ không sa ngã trong trường hợp ấy. Ngay cả khi có ai để vàng bột ở đó, tôi cũng sẽ không lấy dù chỉ một miligam. Thế mà tôi đã phải đau đớn khi phát hiện ra rằng, sâu thẳm bên trong mình, tôi vẫn mang những cái tôi trộm cướp.
Khi quan sát chúng bằng giác quan tự quan sát tâm lý, tôi thấy chúng bỏ chạy như những tên trộm vừa gây án, hoảng hốt tháo chạy với những gương mặt đầy kinh sợ. Phải, chính tôi cũng kinh hoàng trước những gì mình nhìn thấy bên trong bản thân. Nhưng tôi không xấu hổ khi thú nhận điều đó, bởi nếu tôi không dám thú nhận, thì đó sẽ là dấu hiệu cho thấy những cái tôi ấy vẫn còn sống trong tôi. Kẻ đạo đức giả luôn có xu hướng che giấu những khiếm khuyết của mình. Vì vậy, tôi không ngại thừa nhận rằng mình từng có những cái tôi như thế. Dù sống một cuộc đời lương thiện, tôi vẫn có chúng. Dù luôn trả những khoản nợ mình mắc với người khác, tôi vẫn có chúng. Vậy tôi đã phải làm gì? Tôi phải làm tan rã chúng, nghiền nát chúng thành bụi vũ trụ. Và việc ấy đã khiến tôi vô cùng kinh hoàng.
Phải, thưa anh chị em, bên trong chúng ta, trong phần sâu kín của nội tâm, nơi chúng ta chưa từng nhìn thấy ở chính mình, có những điều ma quỷ khủng khiếp đến mức không thể diễn tả bằng lời. Có những người tự biện hộ cho mình bằng cách nói: “Không, tôi là người tốt. Tôi chưa bao giờ trộm cắp của ai, dù chỉ một đồng xu. Tôi đã làm biết bao việc từ thiện. Tôi là người chồng tốt, người cha tốt, người con tốt. Tôi không giết người, không trộm cướp, không quyến rũ vợ người khác. Vì vậy, tôi là một thánh nhân…” Những người nói như vậy chắc chắn là những ứng cử viên cho địa ngục và cái chết thứ hai. Đó là những trường hợp không còn hy vọng. Không ai trong chúng ta nên tự cho mình là thánh nhân, bởi trong mặt khuất của mỗi người, trong phần mà bản thân chưa từng nhìn thấy, đều có những điều ma quỷ khủng khiếp, không sao kể xiết, mà chính họ cũng không mảy may ngờ đến.
Thật không may, như tôi đã nói với các bạn, con người chỉ sống trong một phần rất nhỏ của chính mình. Họ không nhìn thấy toàn bộ bức tranh, mà chỉ thấy một góc nhỏ của nó. Mỗi người đều tự vẽ nên một bức chân dung về bản thân: chân dung của một con người đáng kính, chân dung của một phụ nữ đức hạnh, dù thực tế cô ấy có thể không phải như vậy, chân dung của một quý ông nhân hậu, v.v.
Người ta định hình cuộc sống của mình theo bức chân dung ấy, rồi không ngừng hành động và phản ứng dựa trên hình ảnh mà họ đã tạo ra về bản thân. Mọi sự nhỏ nhen, mọi lời phê bình và chỉ trích của họ đều bắt nguồn từ đó. Thế nhưng, họ vẫn tin rằng mình hoàn hảo.
Chúng ta cần suy ngẫm đôi chút về tất cả những điều này, về mặt khuất của chính mình, và phải có đủ can đảm để nhìn vào đó. Ai cũng ít nhiều nghi ngờ rằng mặt khuất ấy có ở bên trong mình, nhưng không ai dám thực sự đối diện, nhìn thẳng vào phần ẩn khuất của bản thân. Chính nơi đó chứa đựng những yếu tố gây ra sự bất hòa trên thế giới. Nơi đó có thói phê bình, chỉ trích, có bạo lực, đố kỵ, v.v.
Chẳng hạn, lòng đố kỵ đã trở thành cơ chế vận hành của nền văn minh này, trở thành động lực thúc đẩy hành động. Thật đáng buồn biết bao! Một người đang có một chiếc ô tô nhỏ. Bỗng một hôm, anh ta nhìn thấy người khác lái ngang qua trên một chiếc ô tô đẹp hơn, mới tinh. Anh ta liền nghĩ: “Chà, mình cũng phải cải thiện một chút mới được. Để xem làm thế nào có thể mua được một chiếc xe tốt hơn.” Nhưng anh ta không hề tự hỏi tại sao mình lại muốn có một chiếc xe tốt hơn. Nhiều khi, chiếc xe anh ta đang dùng đã hoàn toàn đáp ứng được nhu cầu của mình. Vậy tại sao anh ta vẫn muốn có một chiếc xe tốt hơn? Đơn giản là vì lòng đố kỵ. Lòng đố kỵ nằm ngay ở đó, trong mặt khuất mà chúng ta chưa từng nhìn thấy, phần ẩn khuất của Mặt Trăng tâm lý bên trong mình.
Rõ ràng là, tôi nhắc lại, lòng đố kỵ đã trở thành động lực thầm kín thúc đẩy hành động. Và điều này thật đáng buồn. Khi tiến bộ trên con đường tự khám phá tâm lý, chúng ta sẽ ngày càng có ý thức hơn về chính mình. Đó là điều tốt đẹp nhất. Đã đến lúc chúng ta phải hiểu rằng những lỗi lầm mà mình nhìn thấy ở người khác cũng có ở bên trong chính mình.
Đã đến lúc chúng ta phải hiểu rằng, nếu không biết đến mặt khuất của chính mình, chúng ta sẽ không thể xây dựng những mối quan hệ đúng đắn với đồng loại. Chúng ta cần học cách xây dựng mối quan hệ tốt đẹp hơn với chính mình, để từ đó có thể xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp hơn với người khác. Trong công việc tu sửa bản thân, làm sao chúng ta có thể quan hệ tốt với người khác, khi ngay cả với chính mình, chúng ta còn chưa biết cách xây dựng một mối quan hệ đúng đắn?
Tôi nhắc lại, chúng ta không chỉ nên nghĩ đến Mặt Trăng vật lý, mà còn phải nghĩ đến Mặt Trăng tâm lý bên trong mình. Mặt Trăng tâm lý ấy còn thú vị hơn nhiều. Chính trong mặt khuất mà chúng ta chưa từng nhìn thấy ấy có những cái tôi quái ác khác. Những hình ảnh mà Dante đã nhìn thấy trong tác phẩm Thần Khúc của ông, những nanh vuốt, những chiếc vây khủng khiếp, những hàm răng, móng guốc, những con quái vật và bao điều ghê rợn khác, tất cả đều có trong mặt khuất của chúng ta, nơi mà bản thân chúng ta chưa từng nhìn thấy.
Trong công việc rèn luyện bản thân, có những giai đoạn vô cùng khó khăn. Khi thực sự tu sửa bản thân, chắc chắn chúng ta sẽ thay đổi. Và khi chúng ta thay đổi, những người xung quanh sẽ hiểu lầm chúng ta. Vấn đề là những người xung quanh không muốn thay đổi. Họ bị mắc kẹt trong thời gian, là kết quả của biết bao cái “ngày hôm qua”. Vì vậy, khi chúng ta thay đổi, họ sẽ la ó, phản đối và phán xét chúng ta một cách sai lầm. Đây là điều mà những học trò Gnosis cần phải biết.
Trên thế giới này, người ta đã viết ra biết bao quy tắc đạo đức. Nhưng đạo đức là gì? Liệu đạo đức có giúp chúng ta làm tan rã cái tôi không? Liệu nó có thể soi sáng mặt tối, mặt khuất bên trong chúng ta không? Nó có thể khiến chúng ta trở nên thánh thiện không? Hay rốt cuộc nó có tác dụng gì? Không, đạo đức không làm được những điều ấy. Đạo đức được hình thành từ phong tục, tập quán, từ hoàn cảnh địa phương và thời đại. Có những điều được xem là đạo đức ở nơi này, nhưng lại bị coi là vô đạo đức ở nơi khác. Có những điều từng được xem là đạo đức trong một thời kỳ, nhưng sang thời kỳ khác thì không còn như vậy nữa. Thế thì, cuối cùng chúng ta có thể rút ra kết luận gì? Rốt cuộc, đạo đức còn có giá trị gì?
Ở Trung Hoa cổ đại, việc giết cha ruột khi ông đã quá già yếu, không còn khả năng tự chăm sóc bản thân, từng được xem là điều đúng đắn. Nhưng ngày nay, ở đây, chúng ta sẽ gọi một người giết cha mình là gì? Một kẻ giết cha, đúng không? Vì vậy, tôi nhắc lại, bản thân đạo đức bị chi phối bởi nơi chốn, phong tục và thời đại. Thế thì những bộ quy tắc đạo đức mà người ta đã viết ra trên thế giới này có tác dụng gì? Những quy tắc tuyệt vời ấy rốt cuộc có ích gì? Chúng có thể làm tan rã cái tôi không? Chúng có thể soi sáng mặt khuất của Mặt Trăng tâm lý bên trong chúng ta không? Hoàn toàn không! Chúng chẳng giúp ích gì cho việc ấy. Trên con đường làm tan rã cái tôi, đôi khi chúng ta có thể bị xem là những người vô đạo đức. Vậy chúng ta phải tuân theo loại đạo đức nào? Loại nào đây, nếu tất cả những quy tắc đạo đức ấy đều vô dụng? Vậy phải làm sao?
Có một loại luân lý mà các bạn chưa biết, nhưng một số người ở Himalaya biết đến. Tôi đang nói về cách hành xử đúng đắn, thuận theo tự nhiên. Người Tây Tạng đã đúc kết loại luân lý ấy trong Paramita [Ba-la-mật]. Thật đáng tiếc, Paramita chưa được dịch sang các ngôn ngữ phương Tây. Tôi đã cố tìm kiếm nhưng không tìm thấy. Đó mới là luân lý đích thực. Nhưng ai có thể hiểu được nó? Có thể các bạn hiểu được, cũng có thể không.
Nếu các bạn thay đổi, mọi người có thể sẽ quay lưng lại với các bạn. Nếu một người trong số các bạn đang ngồi đây thay đổi, rất có thể tất cả những anh chị em còn lại sẽ phán xét sai về người ấy. Chúng ta có thể lên án người ấy là vô đạo đức, là xấu xa: “Nhìn xem hắn đã làm gì! Nhìn xem hắn đang làm gì kìa!” Nghĩa là người ta sẽ chỉ trích, bởi họ muốn điểm đạo đồ mãi bị mắc kẹt trong quá khứ. Họ không đời nào muốn điểm đạo đồ đón nhận cái mới và thay đổi. Khi điểm đạo đồ thay đổi, người ấy sẽ bị hiểu lầm và phán xét sai lệch.
Như vậy, cái tôi chính là thời gian, và cái tôi của những người khác không thể dung thứ cho việc một người nào đó thoát khỏi thời gian. Họ sẽ không bao giờ tha thứ cho người ấy. Bản thân tôi đã bị đuổi khỏi nhà cha mẹ chỉ vì tôi quyết tâm thay đổi. Họ đã hành hạ tôi rất nhiều bằng sự bảo thủ kiểu giáo sĩ. Các thầy giáo không ngừng dùng gậy đánh tôi, kéo tai tôi, gõ vào đầu tôi, bởi tôi không thể tiếp thu những điều họ dạy. Đối với họ, những điều ấy hết sức cơ bản, những thứ thuộc về cái tôi mà họ thấy vô cùng dễ hiểu, thậm chí còn lấy làm tự hào.
Họ đuổi tôi khỏi nhà cha mẹ, đuổi tôi khỏi trường học và khỏi mọi nơi. Tóm lại, tôi bị xem như một tai họa, chỉ vì tôi đang thay đổi. Tôi không muốn tiếp tục bị mắc kẹt trong thời gian, nên họ đã gán cho tôi đủ mọi tội lỗi. Tôi bị lên án là kẻ dị giáo, xấu xa, khủng khiếp. Họ thậm chí còn truy đuổi để giết tôi, xem tôi là kẻ thù số một của tôn giáo chính thống. Tóm lại, như người ta thường nói, tôi đã trở thành một kẻ “lạc nhịp”. Họ không thể tha thứ cho tôi vì đã phá vỡ những lề thói cũ, và quả thực, họ đã không tha thứ.
Tất cả chúng ta đang tụ họp ở đây. Nếu một người trong số các bạn thay đổi, thì các bạn có thể chắc chắn rằng tất cả những người còn lại sẽ chỉ trích người ấy, dù chúng ta đang ở ngay trong Lu-mi-si-ô này. Chúng ta thậm chí còn muốn người thầy phải tuân theo những chuẩn mực nhất định đã được hình thành theo thời gian. Tôi chắc chắn rằng các bạn sẽ không hài lòng nếu tôi đi chệch khỏi những chuẩn mực mà các bạn đặt ra. Các bạn có những chuẩn mực riêng của mình, và nếu tôi không làm theo những chuẩn mực ấy thì sao? Các bạn sẽ không còn nhìn tôi với ánh mắt tán thành nữa. Có lẽ các bạn sẽ nói: “Nhìn xem! Nhìn xem ông ấy đang làm gì kìa! Làm như thế mà cũng là thầy sao? Không thể nào! Đó không phải là một vị thầy!”
Tại sao vậy? Bởi vì tôi không chịu đi theo khuôn mẫu, bởi vì tôi không muốn sống trong những chuẩn mực của các bạn, không muốn bị mắc kẹt trong thời gian, không muốn tiếp tục bị giam hãm trong những quy tắc đạo đức của các bạn. Bởi vì mỗi người trong số các bạn, dù điều này nghe có vẻ khó tin, đều đang tuân theo những quy tắc đạo đức nhất định. Một số người trong các bạn tuân thủ Mười Điều Răn đã được đặt ra từ trước, và dù có bị chĩa súng vào đầu, các bạn cũng không chịu bước ra khỏi khuôn khổ ấy. Những người khác lại tuân theo những chuẩn mực ít nhiều đã được gia đình mình hình thành qua thời gian. Một số người khác thì tuân theo những quy tắc ứng xử học được từ các trường phái giả huyền học hoặc giả tâm linh, hay từ những điều các bạn từng nghe các thầy dạy tôn giáo của mình giảng giải.
Khi một người phá vỡ khuôn khổ, khi họ không hành xử theo những chuẩn mực mà các bạn đã định sẵn trong đầu, thì trong mắt các bạn, người ấy trở thành một kẻ đê tiện, ô nhục, xấu xa. Vậy các bạn có thấy việc khai ngộ Bản thể khó khăn đến mức nào không? Khi một người bắt đầu tự quan sát tâm lý của mình, họ sẽ dần loại bỏ những yếu tố thuộc mặt khuất mà trước đây họ không nhìn thấy. Họ sẽ dần nhận ra rằng bên trong mình có những yếu tố mà bản thân chưa từng biết đến, cùng những tội lỗi mà họ không mảy may ngờ tới.
Khi những yếu tố ấy được loại bỏ, những thay đổi về tâm lý sẽ diễn ra. Rõ ràng là những thay đổi đó cũng sẽ thể hiện trong cách người ấy đối xử với những người xung quanh, và thường bị người khác hiểu lầm. Người ta không đời nào chấp nhận được việc có ai đó không hành xử theo những chuẩn mực đã được đặt ra, không tuân theo những quy tắc thành văn hay những nguyên tắc lâu nay vẫn được gìn giữ.
Nhiều khi, trong công việc tu tập này, chúng ta phải trở nên “vô đạo đức”. Khi tôi nói “vô đạo đức”, các bạn cần hiểu cho đúng ý nghĩa của từ này. Chúng ta phải đặt nó trong dấu ngoặc kép và gạch chân nó. Tôi không dùng từ này theo nghĩa thông thường mà các bạn vẫn hiểu, tức nghĩa tiêu cực. Tôi muốn nói rõ rằng ở đây, tôi dùng nó theo nghĩa tích cực, mang tính soi sáng, nâng cao và xây dựng. Nghĩa là chúng ta cần thoát khỏi những quy tắc lỗi thời của một số hệ thống đạo đức không có nền tảng vững chắc.
Tôi phải nhắc nhở A., vì anh đã đến khi buổi học sắp kết thúc. Như vậy là không đúng, hoàn toàn không đúng. Anh đã gây náo loạn. Phải luôn đến đúng giờ, vào lúc chúng ta bắt đầu buổi học. Chúng ta bắt đầu lúc chín giờ tối, thì phải có mặt đúng giờ ấy.
Thưa anh chị em thân mến, chúng ta đang đi đến kết luận rằng con đường tu tập thường rất khó khăn. Đó là một con đường nhỏ hẹp và chật chội. Hai bên đường là những vực thẳm khủng khiếp. Có những đoạn đường đưa chúng ta lên những đỉnh cao kỳ diệu, nhưng cũng có những đoạn khiến chúng ta rơi xuống những vực sâu đáng sợ.
Có rất nhiều con đường. Một số con đường giúp chúng ta cai quản những vùng nhất định của vũ trụ, nghĩa là thực sự trở thành một vị thần hoặc một đấng cai quản vũ trụ, ở đây hiểu theo quan niệm của người Ấn Độ giáo.
Một số con đường khác dẫn chúng ta đến những cõi thiên đường nhất định. Có những con đường đưa chúng ta trở lại với những đau khổ trên Trái Đất, và cũng có những con đường dẫn xuống địa ngục và đến với cái chết thứ hai. Có những con đường rẽ khỏi con đường trung tâm, mang vẻ ngoài thánh thiện và kỳ diệu, nhưng cuối cùng lại dẫn chúng ta xuống địa ngục và đến với cái chết. Không đi lạc đường là điều vô cùng khó khăn, còn lạc đường thì lại rất dễ xảy ra. Nhiều khi, chỉ vì tuân theo một quy tắc đạo đức có sẵn nào đó mà người ta đi chệch đường, rồi rơi xuống vực thẳm của sự diệt vong.
Vậy chúng ta phải làm gì? Hãy không ngừng tự quan sát tâm lý của chính mình. Trước khi chỉ trích người khác, hãy nhìn lại và chỉ trích bản thân trước. Trước khi cư xử hung bạo với người khác, hãy tự khám phá bản thân để nhận ra sự hung bạo của chính mình, sự hung bạo mà chúng ta vẫn mang bên trong, ngay cả khi chúng ta phủ nhận và tin rằng mình không hề có nó.
Nếu mọi người có thể sống với tâm thức tỉnh táo hơn, mọi chuyện hẳn đã khác. Thật không may, như tôi đã nhiều lần nhắc lại trong buổi tối hôm nay, chúng ta đã tự vẽ nên biết bao bức chân dung về chính mình, bởi chúng ta chỉ sống trong một phần rất nhỏ của bản thân. Khi chúng ta dùng ánh sáng của tâm thức soi sáng phần ẩn khuất mà trước đây mình chưa từng nhìn thấy, những bức chân dung ấy sẽ không còn được nuôi dưỡng nữa, và dần tan thành bụi vũ trụ. Khi ấy, mọi thứ sẽ thay đổi. Chúng ta cần phải thay đổi. Những bức chân dung mà chúng ta tự vẽ về chính mình thật nhỏ bé và méo mó biết bao! Chúng thật đáng thương, thật xa rời bản chất thực sự của chúng ta. Thật đáng buồn biết bao!
Tôi đang nói ra những suy nghĩ của mình ở đây, và các bạn cũng đang góp phần vào những suy ngẫm ấy. Chúng ta thật nhỏ nhen biết bao! Thế nhưng, chúng ta không mảy may ngờ rằng mình nhỏ nhen đến thế, rằng chính mình đang mang sự nhỏ nhen ấy trong mặt khuất của bản thân.
Đôi khi, chúng ta nghĩ rằng nếu những nhóm Gnosis này hoạt động tốt hơn, hẳn chúng ta sẽ hạnh phúc hơn. Dường như chúng ta đang đòi hỏi phải có một thế giới lý tưởng để tu tập. Chúng ta nghĩ rằng nếu có thể lên núi, hoặc đi vào những thung lũng sâu thẳm nhất, thì việc tu tập sẽ tốt hơn. Nhưng tự nhốt mình trong hang động thì có ích gì, nếu bên trong chúng ta vẫn còn tất cả những yếu tố gây ra lòng đố kỵ, dục vọng, hận thù, v.v.? Những người có mặt ở đây đâu phải là những con chiên ngoan hiền. Bởi vì chỉ có Đức Chúa Cha mới hoàn hảo, còn chúng ta thì không. Điều này là quá rõ ràng.
Tôi thấy ở đây có một nhóm nhỏ anh chị em đang tụ họp với nhau. Các bạn đang ngồi đây, liệu các bạn có chắc rằng mình thực sự là một tập thể đoàn kết trong tình huynh đệ, tình yêu thương và cái đẹp không? Có phải chưa một ai trong các bạn từng chỉ trích người khác? Trong những buổi họp mặt, có phải các bạn luôn đối xử với nhau bằng một tình yêu thương chưa từng có? Có thật là các bạn chưa bao giờ tranh cãi với nhau không? Các bạn nhìn nhận nhau như thế nào? Tôi không nghĩ rằng các bạn nhìn nhận nhau tốt đẹp cho lắm.
Ở đây, tất cả các bạn tụ họp với nhau như những ông thánh, bà thánh nhỏ. Đúng là như vậy. Nhưng sâu thẳm bên trong, các bạn đều biết rằng vẫn có lòng đố kỵ, những tranh chấp, hận thù, những lời chỉ trích ác ý, v.v. Các bạn biết rõ điều đó. Thế nhưng, mỗi người trong các bạn đều nhìn thấy khuyết điểm của người khác mà không nhìn thấy khuyết điểm của chính mình. Không ai nghĩ rằng những lỗi lầm mà mình nhìn thấy ở người khác cũng có bên trong bản thân. Chẳng ai nghĩ đến điều ấy. Rất ít anh chị em biết suy ngẫm về những điều này, rất ít người thực sự thấu hiểu. Tại sao chúng ta lại mong muốn có một thế giới lý tưởng, nơi không ai ghét bỏ ai, nơi mọi người đều sống với nhau như anh chị em, chỉ tận tâm với tri thức và tình yêu thương? Tại sao vậy? Có lý do gì để mong muốn điều đó không? Thực sự là không.
Mặc dù đây là một nhóm thuộc Học viện Thứ Ba1, nhưng nhóm này vẫn tượng trưng cho, hay nói chính xác hơn, phản ánh cuộc sống ngoài kia, cuộc sống bên ngoài học viện này. Các bạn biết rằng cuộc đời, nhịp sống và loài người nói chung đều đầy rẫy những khiếm khuyết khủng khiếp.
Các bạn biết rằng đám đông hỗn tạp ngoài kia đầy những giận dữ, tham lam, dục vọng, đố kỵ, kiêu ngạo, lười biếng, tham ăn, v.v. Đó đâu phải là một thế giới lý tưởng, đúng không? Hoàn toàn không. Vậy tại sao chúng ta lại muốn nhóm nhỏ này phải trở nên lý tưởng? Nhóm nhỏ này đại diện cho loài người, cho đám đông, cho hàng triệu người trên thế giới ngoài kia. Đây chỉ là một nhóm ít người, nhưng cũng mang những lỗi lầm giống như đám đông bên ngoài. Chính vì vậy, nhóm nhỏ này là một ngôi trường tuyệt vời, một phòng tập tâm lý phi thường. Với tất cả những khiếm khuyết vốn có, với chính tình trạng hiện nay của nó, đây vẫn là một phòng tập tâm lý tuyệt vời.
Có phải một người anh em đã nói điều gì đó về một người anh em khác không? Vậy thì, thay vì nói những điều ấy, người đó nên tự nghiên cứu bản thân, nhìn vào mặt khuất bên trong mình, phần mà chính mình chưa nhìn thấy, để tìm hiểu tại sao mình lại nói như vậy. Tại sao người ấy lại chỉ trích anh em của mình? Có phải một người chị em đã nói điều gì đó về một người chị em khác không? Vậy thì, thay vì chỉ trích người kia, chị ấy nên xem xét chính mình, nhìn vào mặt khuất của Mặt Trăng tâm lý bên trong mình. Và chắc chắn, lỗi lầm mà chị ấy nhìn thấy ở người chị em kia cũng có trong mặt khuất của chính mình, trong phần mà bản thân chưa nhìn thấy. Nếu chúng ta biết cách tận dụng những điều ấy, cụ thể là tận dụng những khiếm khuyết tâm lý của anh chị em mình, nếu thay vì chỉ trích, chúng ta dùng chúng để khám phá chính bản thân, thì nhóm nhỏ này sẽ trở thành một ngôi trường phi thường, vô cùng tuyệt vời.
Toàn thể loài người đều được đại diện trong nhóm nhỏ này. Ngay tại đây, chúng ta có một phòng tập tâm lý quý giá, rất cần thiết cho công việc khám phá bản thân. Chúng ta phải biết tận dụng điều đó. Nếu nhóm này chỉ gồm toàn những người hoàn hảo, thì nó đâu cần phải có. Để làm gì chứ? Nếu tất cả mọi người đều đã đạt đến sự hoàn hảo, thì thành lập nhóm này để làm gì?
Nhóm này có mặt ở đây chính vì chúng ta chưa hoàn hảo. Đó là lý do nó được thành lập. Nếu chúng ta đã hoàn hảo, thì sẽ chẳng cần đến nhóm này. Những lỗi lầm của chúng ta, tất cả lỗi lầm của anh chị em cộng lại, chính là những lỗi lầm của loài người. Ở đây, những lỗi lầm của anh chị em là những ví dụ tiêu biểu, phản ánh và đại diện cho những lỗi lầm của toàn thể loài người. Vậy chúng ta hãy tận dụng điều đó. Hãy tận dụng ngôi trường này. Thay vì chỉ trích anh chị em mình, hãy nhìn lại và chỉ trích chính bản thân. Những lỗi lầm mà chúng ta nhìn thấy ở người khác nên được xem như những ví dụ giúp tâm thức nhận ra rằng chính mình cũng mang những lỗi lầm ấy trong mặt khuất mà bản thân chưa nhìn thấy. Các bạn thấy đấy, một ngôi trường tâm linh, một trường học về sự chuyển hóa bản thân, có thể mang lại lợi ích lớn lao biết bao!
Đây là một ngôi trường dạy phương pháp đổi mới bản thân. Thế nhưng, chúng ta lại thật dại dột khi bỏ trường, “trốn học”, để đi tìm một loài người lý tưởng. Chúng ta sẽ tìm thấy họ ở đâu? Ở nơi nào trên thế giới này? Không thể tìm thấy, đúng không? Đúng là có một loài người thần thánh, nhưng đó không phải là loài người phàm trần. Không phải vậy. Tôi đang nói đến Vòng tròn Tỉnh thức của Loài người Thái dương, một giới hoạt động trong những trung tâm siêu việt của Bản thể. Đó là loài người duy nhất mà tôi gọi là lý tưởng.
Nhưng làm sao chúng ta có thể gọi con trai của người hàng xóm là lý tưởng? Làm sao có thể gọi anh này, anh kia là người lý tưởng? Thế nhưng, tất cả họ đều cần thiết. Những lỗi lầm của người hàng xóm có thể rất hữu ích cho chúng ta. Chúng ta có thể sử dụng chúng như những dấu hiệu để nhận biết chính mình. Nếu tôi phát hiện ra một người nào đó đầy lòng đố kỵ, tôi cần suy ngẫm đôi chút. Có phải tôi đang chỉ trích lòng đố kỵ của người ấy không? Chính việc tôi chỉ trích lòng đố kỵ của người ấy cho thấy rằng sâu thẳm trong tâm lý của mình, ở phần mà tôi chưa nhìn thấy, tôi cũng mang lòng đố kỵ ấy. Điều cần thiết là phải nhận ra ai đang chỉ trích. Cái tôi nào bên trong chúng ta đang chỉ trích? Chúng ta phải tiến hành một cuộc mổ xẻ tâm lý để làm tan rã cái tôi ấy thành bụi vũ trụ. Thưa anh chị em thân mến, cuộc nói chuyện của chúng ta đến đây là kết thúc. Bây giờ, xin mời các bạn tự do đặt câu hỏi.
Hỏi đáp
Câu hỏi: Thưa thầy, thầy có thể cho chúng tôi biết về các Gorgon được không?
Trả lời: Các Gorgon ư? Bạn muốn biết điều gì về các Gorgon? Chẳng phải Virgil, nhà thơ xứ Mantua, đã nói về chúng trong sử thi Aeneid của ông sao? Chẳng phải Dante Alighieri cũng đã nói đến chúng trong Thần Khúc sao? Bạn muốn biết điều gì về các Gorgon?
Câu hỏi: Chúng tượng trưng cho điều gì?
Trả lời: Các Gorgon, cùng với nọc độc của chúng, chẳng qua chính là ba nữ thần báo thù Fury2 mà Virgil đã kể đến trong sử thi Aeneid3. Phải, chúng ở đó, tôi khẳng định như vậy. Ba Fury, ba Gorgon đáng sợ ấy đều ở đó. Trong huyền học Kitô giáo, chúng ta có thể gọi con thứ nhất là Giu-đa4, con quỷ của dục vọng; con thứ hai là Philatô5, con quỷ của tâm trí; và con thứ ba là Caipha6, con quỷ của ác ý. Ai đã chặt đầu ba con quỷ ấy? Chính là Perseus7, với thanh gươm rực lửa của mình. Giờ đây, điều quan trọng là mỗi người chúng ta phải chặt đầu ba con Gorgon8 mà mình mang bên trong. Chính xác là chúng thuộc về mặt khuất của chúng ta, phần mà bản thân chưa nhìn thấy. Anh chị em còn câu hỏi nào nữa không?
Câu hỏi: Khi thầy nói về vấn đề các quy tắc đạo đức, tôi chợt nghĩ rằng nếu chúng ta không thực sự thấu hiểu giáo lý Gnosis, thì có nguy cơ chúng ta sẽ biến chính Gnosis, biến giáo lý Gnosis, thành một bộ quy tắc đạo đức. Nguy cơ ấy có thật, phải không thưa thầy?
Trả lời: Đúng vậy. Và tôi nhận thấy trong tất cả anh chị em thuộc Phong trào Gnosis có một xu hướng rất rõ rệt là muốn đặt ra những quy tắc đạo đức. Mọi người đều có xu hướng muốn những quy tắc ấy được tôn trọng, muốn thiết lập trong Phong trào một bộ quy tắc đạo đức để tất cả anh chị em đều phải tuân theo. Nhưng về lâu dài, những quy tắc ấy lại trở nên ngớ ngẩn, lỗi thời và cứng nhắc. Có thể nói, chúng biến thành những chiếc lồng giam hãm tâm trí chúng ta. Cuối cùng, chúng khiến công việc làm tan rã cái tôi thất bại. Trong công việc tu tập này, sẽ có những lúc chúng ta cần làm những điều có vẻ là “vô đạo đức”. Đôi khi, chúng ta cần vượt ra khỏi một số chuẩn mực mà mọi người vẫn tuân theo.
Có những lúc, người ta tưởng rằng mình đang làm rất tốt, nhưng thực ra lại đang làm rất tệ. Và cũng có những lúc, người khác cho rằng họ đang làm rất tệ, thì đó lại chính là lúc họ đang làm tốt nhất. Con đường là như vậy đấy. Có nhiều đức hạnh trong những kẻ xấu, và cũng có nhiều điều xấu trong những người đức hạnh. Có những mối nguy hiểm vô cùng khủng khiếp. Bất cứ ai cũng có thể rẽ vào một lối đi mà mình tưởng là đúng, để rồi đi chệch khỏi con đường chân chính và cuối cùng dẫn đến thất bại.
Vậy những quy tắc đạo đức có ích gì? Những chuẩn mực đạo đức thông thường có thể giúp gì cho con người? Tốt hơn hết, chúng ta nên đi theo những nguyên tắc khôn ngoan mà mình phải tự khám phá ngay bên trong bản thân, ngay tại đây và lúc này. Còn câu hỏi nào khác không?
Câu hỏi: Thưa thầy, vậy ở đây chúng ta không có điều răn nào sao?
Trả lời: Mỗi người đều phải tuân theo điều răn này hay điều răn khác. Con người có quá nhiều thứ, đã đặt ra quá nhiều giáo điều qua bao thế kỷ, đến nỗi nếu một người thực sự đứng lên phản đối tất cả những chuẩn mực ấy, thì nguy cơ duy nhất mà người đó phải đối mặt là bị ném đá giữa quảng trường. Trong tất cả những chuyện này, điều thực sự hữu ích là khả năng phân định, sự tự khám phá và tự quan sát tâm lý. Khi một người biết quan sát bản thân, họ sẽ thấy được những gì mình muốn, rồi hành động theo những gì mình cần, những gì mình phải làm và những gì cấp thiết. Việc tuân theo những lề thói đạo đức chẳng giúp ích gì cho chúng ta. Nhưng tự quan sát thì có ích, và chính sự tự quan sát phải là điều dẫn đường cho chúng ta. Nhìn thấy chính mình, nhìn thấy chính mình và tiếp tục nhìn thấy chính mình. Không ngừng quan sát và hết lần này đến lần khác dùng ánh sáng của tâm thức soi sáng mặt khuất bên trong, phần mà chúng ta chưa từng nhìn thấy. Đó mới là điều hữu ích. Còn những thứ khác thì sao? Những quy tắc ấy nói gì? Chúng chẳng có giá trị gì. Nào, còn ai muốn hỏi gì nữa không?
Câu hỏi: Thưa thầy, chúng tôi là những người hướng dẫn và có trách nhiệm củng cố minh triết Gnosis. Đôi khi, chúng tôi phải dựa vào Kinh Thánh, chẳng hạn như điều răn không được ngoại tình và tất cả những điều răn khác trong Luật Môi-sê. Vậy có phải chúng tôi không nên dựa vào những điều răn ấy, như chính thầy đã từng làm trong nhiều tác phẩm của mình? Chúng tôi đồng ý rằng những quy tắc ấy thuộc về quá khứ, nhưng liệu các điều răn đó có còn hữu ích trong việc hướng dẫn các học trò không?
Trả lời: Những giáo điều ấy chẳng giúp ích gì cả. Điều duy nhất thực sự hữu ích trên đời này là biết tự quan sát tâm lý của chính mình. Chúng ta biết rõ rằng mình cần chuyển hóa năng lượng sinh dục, không phải vì có điều răn cấm tà dâm, mà đơn giản là vì qua việc tự quan sát tâm lý, chúng ta hiểu rằng khi chuyển hóa năng lượng sinh dục, mình có thể phát triển ngọn lửa trong cột sống, tạo ra các cơ thể hiện sinh cao cấp của Bản thể, chuyển hóa chính mình và trở thành một Logos. Vấn đề nằm ở sự hiểu biết chín chắn và trực tiếp, ở việc tự quan sát bản thân, v.v. Ngoại tình là điều ghê tởm. Ai mà chưa từng nói như vậy? Đúng là ngoại tình vô cùng khủng khiếp, nhưng chúng ta phải hiểu ngoại tình như thế nào? Ngoại tình không chỉ xảy ra trong quan hệ tình dục, mà còn có những hình thức “pha trộn” khác. Có những người không ngoại tình trong quan hệ tình dục, nhưng lại pha trộn các giáo lý. Có những người pha sữa với nước, làm hại dạ dày của trẻ em. Có những người pha trộn các sản vật của đất, chẳng hạn như những người ghép các giống cây trồng với nhau. Họ cũng là những kẻ “ngoại tình”, bởi họ pha trộn những hoa trái của đất, v.v.
Trên con đường luân lý, có những điều khiến người ta phải ngạc nhiên. Không phải cứ thấy một người đàn ông đi cùng một phụ nữ khác, hay một người phụ nữ đi cùng một người đàn ông khác, thì trong mọi trường hợp đều là ngoại tình.
Có những trường hợp thuộc về luật, có những trường hợp thuộc về nghiệp. Nhưng mọi người không biết điều đó. Người ta thậm chí còn không phân biệt được đâu là tốt, đâu là xấu, bởi họ không hiểu những điều này. Một người đang ngủ mê thì biết được gì? Một người đang ngủ mê thì biết gì về điều tốt và điều xấu? Tôi không có ý nói rằng người chồng nên phản bội vợ mình, bởi điều đó thật ngớ ngẩn, đó chính là ngoại tình. Tôi cũng không có ý nói rằng người vợ nên phản bội chồng mình. Đó là một tội lỗi, là ngoại tình. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng là ngoại tình. Có những trường hợp là nghiệp của người này hoặc người kia.
Nghe những điều tôi vừa nói, một người thiếu chín chắn có thể lập tức nghĩ: “À, vậy thì tôi bỏ vợ để đi với người phụ nữ kia, vì làm như thế là đúng, đó là chuyện của nghiệp.” Con người luôn có xu hướng như vậy. Họ nắm lấy trí tuệ rồi uốn nắn nó theo ý mình. Ai cũng muốn diễn giải giáo lý theo cách riêng để biện minh cho những tội lỗi của bản thân. Rất ít người biết giữ thái độ công bằng, không thiên lệch. Bản tính, bản năng của con người là thiên lệch, mà sự thiên lệch chỉ dẫn đến sai lầm. Có thể nói rằng sự thiên lệch khiến con người thiếu quan tâm đến người khác. Khi một người có thái độ thiên lệch, họ không biết cách xây dựng mối quan hệ đúng đắn với người khác. Họ nhìn thấy khiếm khuyết của người khác, chỉ trích những lỗi lầm của người khác, nhưng không hề nghĩ rằng chính mình cũng mang những lỗi lầm ấy trong phần ẩn khuất mà bản thân chưa nhìn thấy.
Chúng ta cần chín chắn hơn một chút, từ bỏ nhiều quy tắc và chuẩn mực đạo đức, để trở thành những nhà cách mạng tâm thức, những người đấu tranh trên con đường thay đổi tâm lý triệt để. Luân lý tốt nhất chính là học cách nhìn vào bản thân. Khi một người biết nhìn lại chính mình, họ sẽ nhận ra mình thiếu điều gì và thừa điều gì. Nhờ đó, họ có thể lập ra một bản kiểm kê chính xác về bản thân. Nhưng khi một người không tự quan sát, mà cứ để mình bị dẫn dắt bởi những quy tắc mục nát của một thứ đạo đức vụng về, họ sẽ chẳng biết mình thiếu gì hay thừa gì. Họ tin rằng mình có những điều mà thực ra mình không có, lại không tin rằng mình mang những điều thực sự có bên trong. Trong khi đó, việc tự quan sát tâm lý thật tuyệt vời, bởi nó cho phép chúng ta nhận ra chính xác mình thiếu điều gì và thừa điều gì. Chúng ta cần soi sáng sâu hơn những vùng bí ẩn bên trong bản thân. Như tôi đã nói với các bạn, cho đến nay, chúng ta vẫn chỉ sống trong một mảnh nhỏ của chính mình, trong một phần rất nhỏ của bản thân, trong bức chân dung mà chúng ta tự vẽ ra về mình. Chúng ta vẫn chưa học được cách thực sự nhìn thấy bản thân đúng như con người mình. Chúng ta cần học cách nhìn rõ chính mình hơn, học cách tự quan sát bản thân.
Câu hỏi: Thưa thầy, tôi không nói đến những điều răn ấy, mà muốn hỏi về những điều răn của Gnosis, bởi tôi không biết chúng. Ý tôi là những điều răn tương tự như các điều răn của Giáo hội Mẹ Thánh thiện trong giáo lý Công giáo. Thứ nhất, phải tham dự trọn vẹn thánh lễ vào mỗi Chủ nhật và các ngày lễ buộc. Thứ hai, phải rước lễ theo quy định của Giáo hội Mẹ Thánh thiện. Thứ ba, phải ăn chay theo lệnh của Giáo hội Mẹ Thánh thiện. Thứ tư, phải rước lễ vào dịp Phục Sinh. Và thứ năm, phải nộp thuế thập phân và dâng hoa trái đầu mùa cho Giáo hội Mẹ Thánh thiện. Tôi nghĩ rằng ở đây cũng có thể có một số điều răn tương tự mà tôi chưa biết, hoặc cũng có thể hoàn toàn không có những điều răn như vậy. Đó chính là điều tôi muốn hỏi.
Trả lời: À, có thể trong Gnosis cũng có một số điều răn. Nhưng vấn đề là những điều răn ấy có thể bị hiểu sai, rồi trở thành những chuẩn mực chết cứng, khiến tâm trí bị giam hãm trong đó và dần trở nên trì trệ. Chúng ta cần thoát khỏi mọi hình thức trì trệ và học cách nhìn thấy bản thân đúng như con người mình. Chỉ bằng con đường ấy, chúng ta mới có thể thực sự tiến tới sự giải thoát cuối cùng. Chúng ta cần có khả năng phán đoán đúng đắn, có khả năng phân định sáng suốt, và không bao giờ được quên việc tự quan sát tâm lý. Luôn tự quan sát bản thân là điều tốt nhất. Anh chị em còn câu hỏi nào nữa không? Mời người anh em cứ tự nhiên phát biểu.
Câu hỏi: Khi một người không hiểu một điều gì đó, chính sự thiếu thấu hiểu ấy khiến họ biến điều đó thành một quy tắc. Chúng ta có thể lấy một ví dụ trong Phúc Âm, khi những người Do Thái chỉ trích Chúa Giêsu vì Ngài chữa bệnh vào ngày thứ Bảy. Ngài chữa bệnh vào ngày thứ Bảy, trong khi luật quy định rằng ngày thứ Bảy phải nghỉ ngơi. Vì thế, họ chỉ trích Ngài, cho rằng Ngài đã làm sai. Họ sống theo luật, nhưng lại không hiểu luật…
Trả lời: Họ sống theo luật, nhưng lại không hiểu luật. Chúa Giêsu đã làm những việc mà người ta cho là vô đạo đức. Ngài chữa bệnh vào ngày thứ Bảy, trong khi việc ấy bị cấm. Nhưng Ngài không quan tâm đến những quy tắc đó. Điều mà bậc thầy vĩ đại quan tâm chính là tình yêu thương. Ngài chữa bệnh cho người đau ốm, dù là ngày thứ Bảy, thứ Hai hay bất kỳ ngày nào khác. Ngài chữa bệnh, bởi nếu có khả năng chữa lành cho một người mà lại không làm, thì điều đó thật ngớ ngẩn và bất công, thậm chí còn bất công hơn. Không may thay, người ta không biết cách nhìn nhận con đường đúng như bản chất của nó. Mọi người luôn muốn điểm đạo đồ phải tuân theo những chuẩn mực đã được đặt ra. Nếu có ai vi phạm những chuẩn mực ấy, người đó sẽ bị chỉ trích và phán xét một cách sai lầm. Con người là như vậy đấy. Đó chính là lý do tại sao người ta vẫn cứ mãi bị hóa đá trong thời gian…
– Samael Aun Weor
- Học viện thứ ba: Cấp độ học tập cao hơn trong ba học viện của Gnosis, dành cho những học trò đã hoàn thành các giai đoạn trước và tiếp tục đi sâu vào việc thực hành, nghiên cứu và phát triển nội tâm. Đọc thêm: https://gnosisvn.org/2018/08/27/ba-hoc-vien-cua-gnosis/ ↩︎
- Ba nữ thần báo thù (Furies): Trong thần thoại La Mã, ba nữ thần báo thù là Alecto, Megaera và Tisiphone, những vị thần trừng phạt tội ác và sự bất kính. Virgil nhắc đến họ trong sử thi Aeneid, đặc biệt trong những cảnh liên quan đến thế giới âm phủ. ↩︎
- Aeneid: Sử thi bằng tiếng Latin của thi hào La Mã Virgil, được sáng tác vào cuối thế kỷ I TCN. Tác phẩm kể hành trình của Aeneas, người anh hùng thành Troy, sau khi Troy thất thủ; ông vượt qua nhiều thử thách để đến Ý và trở thành tổ tiên huyền thoại của người La Mã. Quyển VI đặc biệt nổi tiếng với cảnh Aeneas xuống âm phủ, nơi Virgil mô tả các linh hồn, những hình phạt sau khi chết và các nữ thần báo thù. ↩︎
- Giu-đa Ít-ca-ri-ốt: Một trong mười hai Tông đồ của Chúa Giêsu, người đã phản bội Ngài để đổi lấy ba mươi đồng bạc. Ở đây, Giu-đa được dùng như biểu tượng của dục vọng và sự phản bội. ↩︎
- Philatô: Pontius Pilate, tổng trấn La Mã tại Giu-đê, người đã xét xử Chúa Giêsu và giao Ngài cho đám đông đóng đinh. Ở đây, Philatô tượng trưng cho tâm trí biện minh và trốn tránh trách nhiệm. ↩︎
- Caipha: Thượng tế Do Thái vào thời Chúa Giêsu, người giữ vai trò quan trọng trong việc xét xử và kết án Ngài. Ở đây, Caipha tượng trưng cho ác ý. ↩︎
- Perseus: Anh hùng trong thần thoại Hy Lạp, nổi tiếng vì đã chặt đầu Medusa, một trong ba chị em Gorgon. Ở đây, Perseus tượng trưng cho người chiến thắng và tiêu diệt các thế lực tâm lý tiêu cực. ↩︎
- Ba Gorgon: Trong thần thoại Hy Lạp, ba chị em Gorgon là Stheno, Euryale và Medusa. Họ được mô tả là những nữ quái có tóc rắn và ánh mắt có thể hóa đá người nhìn. Trong ba chị em, chỉ Medusa là hữu tử; Perseus đã chặt đầu nàng bằng cách nhìn hình phản chiếu trong chiếc khiên để tránh ánh mắt hóa đá. ↩︎
Để lại một bình luận